Wałbrzych jest miastem na prawach powiatu, a powiat wałbrzyski – z siedzibą władz w tym samym mieście – odrębną jednostką z ośmioma gminami. Obowiązki w Bazie danych o odpadach są identyczne; liczy się adres, pod którym powstają odpady. Prowadzę wpis do rejestru, ewidencję KPO i KEO oraz roczne sprawozdanie dla zakładów z Wałbrzycha, Boguszowa-Gorc, Głuszycy, Mieroszowa, Szczawna-Zdroju, Jedliny-Zdroju, Czarnego Boru, Starych Bogaczowic i Walimia – zdalnie, z Wrocławia.
Wpisowi do rejestru BDO (art. 50 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1587) podlega każda firma z Wałbrzycha i powiatu wałbrzyskiego, która wytwarza odpady inne niż komunalne i ma obowiązek ich ewidencji – czy to zakład w podstrefie Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, warsztat w Boguszowie-Gorcach, czy pensjonat w Szczawnie-Zdroju. Wniosek o wpis, opłaty i roczne sprawozdanie trafiają do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego we Wrocławiu; kontrole prowadzi Delegatura WIOŚ w Wałbrzychu, ul. Mickiewicza 16. Wpis wykonuję za 400 zł netto, ewidencję od 250 zł netto miesięcznie, sprawozdanie od 400 zł netto.
Wałbrzych (84,68 km², 98 748 mieszkańców według GUS na 31 grudnia 2024 r.) przeszedł po 1990 r. likwidację kopalń Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego – KWK „Wałbrzych”, „Thorez” i „Victoria”. To, co powstało na ich miejscu, wytwarza inne odpady niż górnictwo. Przemysł skupia podstrefa Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej „Invest-Park”, której spółka zarządzająca ma siedzibę przy ul. Uczniowskiej 16. Działają tu m.in. Toyota Motor Manufacturing Poland (silniki 1,0 i 1,5 l, skrzynie biegów, przekładnie hybrydowe), Ronal Polska przy ul. Wrocławskiej 95 (felgi), a także – wymieniani w materiałach strefy – Faurecia, NSK, Mando i Quin. Poza strefą pracuje AGC Glass Poland przy ul. M. Jachimowicza 11, w mieście od 1991 r. – szkło płaskie i szyby zespolone. Drugi filar to turystyka i lecznictwo: Zamek Książ w dzielnicy Książ – trzeci co do wielkości zamek w Polsce, po Wawelu i Malborku – oraz uzdrowiska spółki Uzdrowisko Szczawno-Jedlina S.A. w Szczawnie-Zdroju i Jedlinie-Zdroju. Stąd gęsta sieć hoteli i restauracji, a z życia miasta – setki warsztatów i firm budowlanych. Poniżej kody z katalogu odpadów (Dz.U. 2020 poz. 10).
| Typ firmy | Gdzie | Typowe kody odpadów (nazwa z katalogu) i limity zwolnień |
|---|---|---|
| Zakład motoryzacyjny i jego kooperanci | Podstrefa WSSE w Wałbrzychu (Toyota, Ronal, Faurecia, NSK, Mando, Quin) i okoliczni poddostawcy | 12 01 01 – odpady z toczenia i piłowania żelaza oraz jego stopów; 12 01 09* – odpadowe emulsje i roztwory z obróbki metali niezawierające chlorowców; 13 01 10* – mineralne oleje hydrauliczne niezawierające związków chlorowcoorganicznych; 15 02 02* – sorbenty, materiały filtracyjne (w tym filtry olejowe nieujęte w innych grupach), tkaniny do wycierania i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (zwolnienie do 0,2 Mg/rok ma tylko czyściwo 15 02 03) |
| Przetwórstwo szkła i ceramiki | Wałbrzych (AGC Glass Poland, ul. Jachimowicza), zakłady przetwórcze w mieście i gminie Głuszyca | 10 11 12 – szkło odpadowe inne niż wymienione w 10 11 11; 10 11 03 – odpady włókna szklanego i tkanin z włókna szklanego; 10 12 08 – wybrakowane wyroby ceramiczne, cegły, kafle i ceramika budowlana (po przeróbce termicznej); 15 01 07 – opakowania ze szkła (do 0,5 Mg/rok) |
| Warsztat samochodowy, serwis opon, blacharnia | Cały obszar – najwięcej w Wałbrzychu, Boguszowie-Gorcach i Mieroszowie | 13 02 08* – inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe (ewidencja bez względu na ilość); 16 01 07* – filtry olejowe; 16 06 01* – baterie i akumulatory ołowiowe; 16 01 03 – zużyte opony; 08 01 11* – odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne |
| Hotel, pensjonat, restauracja, sanatorium | Szczawno-Zdrój, Jedlina-Zdrój, okolice Zamku Książ, Walim, Głuszyca, Mieroszów | 16 03 80 – produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia (do 0,1 Mg/rok); 20 01 25 – oleje i tłuszcze jadalne; 15 01 02 – opakowania z tworzyw sztucznych (do 0,5 Mg/rok); 15 01 07 – opakowania ze szkła (do 0,5 Mg/rok); 16 02 13* – zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12 (świetlówki, monitory – bez limitu) |
| Firma budowlana, remontowa, rozbiórkowa | Cały obszar – rozbiórki pogórniczego i poprzemysłowego zasobu w Wałbrzychu, remonty w gminach powiatu | 17 01 01 – odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (do 10 Mg/rok); 17 01 07 – zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06 (do 10 Mg/rok); 17 04 05 – żelazo i stal (do 5 Mg/rok); 15 01 10* – opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone (bez limitu) |
| Biuro, handel, gabinet | Śródmieście Wałbrzycha, Podzamcze, Piaskowa Góra, centra gmin | 15 01 01 – opakowania z papieru i tektury (do 0,5 Mg/rok); 16 02 14 – zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 (do 0,1 Mg/rok); 16 02 13* – zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12, w tym tonery (bez limitu) |
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644) wykreśliło ze zwolnień 13 02 08*, 15 01 10*, ex 15 01 11*, 16 02 13* i 16 06 03*. Warsztat w Czarnym Borze z dziesięcioma kilogramami przepracowanego oleju i biuro w Wałbrzychu z dwoma zużytymi tonerami są więc w tej samej sytuacji: prowadzą ewidencję. Objaśnienie do rozporządzenia rozstrzyga też spór o tonery – to 16 02 13* albo 16 02 14, nigdy 08 03 18. Jak czytać katalog odpadów.
W Wałbrzychu nie ma urzędu BDO. Wpis, opłaty i sprawozdania obsługuje marszałek we Wrocławiu, kontrole – delegatura WIOŚ.
Wałbrzych jest miastem na prawach powiatu – status przywrócono mu 1 stycznia 2013 r. (Dz.U. 2012 poz. 853), po dziesięciu latach w granicach powiatu. Powiat wałbrzyski jest osobną jednostką: ma siedzibę władz w Wałbrzychu, ale miasta nie obejmuje. Liczy 430,25 km² i 52 275 mieszkańców (31 grudnia 2024 r.) oraz osiem gmin – miejskie Boguszów-Gorce, Jedlina-Zdrój i Szczawno-Zdrój, miejsko-wiejskie Głuszycę i Mieroszów, wiejskie Czarny Bór, Stare Bogaczowice i Walim. W BDO podział ten nie tworzy osobnych procedur.
Dla całego Dolnego Śląska organem rejestrowym jest Marszałek Województwa Dolnośląskiego – Urząd Marszałkowski we Wrocławiu. Tam składa się elektronicznie wniosek o wpis przed rozpoczęciem działalności (art. 50 ust. 1), wniosek aktualizacyjny w 30 dni od zmiany (art. 59), wniosek o wykreślenie w 14 dni od trwałego zaprzestania (art. 60 ust. 1) i roczne sprawozdanie do 15 marca (art. 76 ust. 1). Tam trafia też opłata roczna, do końca lutego (art. 57 ust. 3). Wpis następuje nie później niż 30 dni od wniosku bez braków (art. 53 ust. 1).
Delegatura WIOŚ w Wałbrzychu działa przy ul. A. Mickiewicza 16, 58-300 Wałbrzych. Według załącznika do regulaminu organizacyjnego WIOŚ we Wrocławiu jej obszar działania to powiaty dzierżoniowski, kłodzki, świdnicki, wałbrzyski i ząbkowicki oraz miasto Wałbrzych. Inspektor sprawdza zgodność KEO z KPO i dokumenty z pięciu lat (art. 72). To wojewódzki inspektor – nie marszałek – wymierza decyzją karę pieniężną z art. 194 (art. 196), od 1 000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 3), uwzględniając rodzaj naruszenia i rozmiary działalności (art. 199). Jak wygląda kontrola WIOŚ w zakresie BDO.
Marszałek weryfikuje sprawozdania do 30 września następnego roku (art. 77 ust. 1). Jeśli uzna dane za niezgodne ze stanem faktycznym, wzywa przez BDO do korekty w terminie nie dłuższym niż 14 dni (art. 77 ust. 2). Brak korekty oznacza, że uznaje się, iż podmiot nie przekazał sprawozdania (art. 77 ust. 3) – to otwiera drogę do grzywny z art. 180a. Dlatego pilnuję korespondencji z urzędu także po 15 marca.
Liczby poniżej są przykładowe i pokazują, jak progi ustawowe przekładają się na obowiązki. Nie opisują żadnego klienta.
Średni zakład obróbki metali, poddostawca fabryk z podstrefy, wytwarza rocznie: 9 Mg wiórów 12 01 01, 1,8 Mg emulsji 12 01 09*, 240 kg oleju hydraulicznego 13 01 10*, 90 kg czyściwa 15 02 02* i 1,2 Mg tektury 15 01 01.
Ewidencja uproszczona – same KPO, bez KEO – przysługuje do 100 kg odpadów niebezpiecznych rocznie i jednocześnie do 5 Mg innych niż niebezpieczne (art. 71). Tu niebezpieczne to 1 800 + 240 + 90 = 2 130 kg, a inne 10,2 Mg. Oba progi przekroczone: zakład prowadzi pełną ewidencję – KEO odrębnie dla każdego kodu (art. 70 ust. 1) i KPO przed każdym transportem (art. 69). Tektura 15 01 01 też wchodzi do ewidencji, bo zwolnienie sięga 0,5 Mg na rok.
Wpis do rejestru w dziale dla wytwórców odpadów – bez opłaty rejestrowej i rocznej, bo zakład nie wprowadza na rynek produktów ani opakowań (art. 57 ust. 1). Pięć kart KEO na bieżąco (art. 66 ust. 1), KPO przy każdym odbiorze. Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach (art. 75) za rok 2026 – do 15 marca 2027 (art. 76 ust. 1). Dokumenty ewidencyjne przechowuje się 5 lat od końca roku kalendarzowego (art. 72), podstawę sprawozdania – też 5 lat (art. 78 ust. 1).
Wpis 400 zł netto jednorazowo, ewidencja KPO i KEO od 250 zł netto miesięcznie, sprawozdanie roczne od 400 zł netto. Gdyby zakład utrzymał odpady niebezpieczne poniżej 100 kg i inne poniżej 5 Mg, wystarczyłyby same KPO – ale sprawozdanie roczne składa też wytwórca z ewidencją uproszczoną (art. 75). Pełny cennik.
Trzy obowiązki, które łatwo pomylić: wpis do rejestru (art. 50–51), ewidencja na bieżąco (art. 66) i sprawozdanie roczne (art. 73 lub 75). Do tego wnioski aktualizacyjne (300 zł netto), wykreślenie (250 zł netto) i pomoc de minimis do 1 Mg opakowań rocznie (od 250 zł netto). Pełny zakres w spisie usług BDO i materiałach dla branż.
Sprawdzam, czy Twoja firma w ogóle podlega wpisowi – art. 51 ust. 2 wymienia wyłączenia, m.in. rolnika gospodarującego na obszarze poniżej 75 ha. Dobieram działy rejestru i kody odpadów dla zakładu w Wałbrzychu, Walimiu czy Głuszycy i składam wniosek do marszałka przez system BDO. Jeśli wprowadzasz produkty lub opakowania, ustalam, czy opłata rejestrowa to 200 zł, czy 800 zł (Dz.U. 2024 poz. 1901).
Jak wygląda rejestracja w BDOProwadzę karty ewidencji odpadów na bieżąco (art. 66 ust. 1), odrębnie dla każdego kodu (art. 70 ust. 1), i wystawiam karty przekazania przed transportem (art. 69). Ustalam, czy mieścisz się w ewidencji uproszczonej z art. 71 – zgodność KEO z KPO inspektor sprawdza pierwszą. KEO krok po kroku.
Jak prowadzę ewidencję odpadówSprawozdanie za rok 2026 składa się do 15 marca 2027 r. (art. 76 ust. 1) – o wytwarzanych odpadach (art. 75) albo o produktach i opakowaniach (art. 73), zależnie od tego, kim jesteś w rejestrze. Przy trwałym zaprzestaniu działalności termin skraca się do 7 dni (art. 76 ust. 3). Sprawozdania z konta BDO nie wymagają podpisu (art. 76 ust. 6). Pomagam też, gdy termin minął – BDO po terminie.
Sprawozdawczość BDOW abonamencie przejmuję całość: rejestr, ewidencję, sprawozdanie, wezwania do korekty z art. 77 ust. 2 i korespondencję z urzędem. Gdy Delegatura WIOŚ zapowie kontrolę, przygotowuję dokumenty za pięć lat, a na życzenie jestem w zakładzie. Pomagam też przy jednym sprawozdaniu.
Na czym polega stała obsługa BDONie. Ekohoryzont działa z Wrocławia, ul. Strońska 12, i nie ma biura w Wałbrzychu ani w gminach powiatu. Obsługa jest zdalna – tak samo działa system BDO.
Podpisujesz pełnomocnictwo (17 zł opłaty skarbowej), przesyłasz dane firmy i wykaz odpadów. Wpisy wykonuję na Twoim koncie w BDO, KPO wystawiam po informacji o odbiorze, sprawozdanie przygotowuję z Twoich kart KEO. Dla systemu nie ma różnicy, czy zakład stoi w Wałbrzychu, czy w Mieroszowie.
Odległość zależy od wariantu: najszybszy prowadzi drogą krajową nr 35 i wojewódzką nr 382 przez Świdnicę i Kostomłoty – 86 km, około 1 godziny 20 minut; najkrótszy, drogami 381 i 379 przez Marcinowice, ma 77 km i około 1 godziny 26 minut (kalkulator tras conadrogach.pl). Ma to znaczenie tylko wtedy, gdy chcesz mojej obecności w zakładzie – podczas kontroli WIOŚ albo audytu.
Warsztaty i serwisy opon: BDO dla warsztatu i poradnik z kodami. Hotele i restauracje w Szczawnie-Zdroju i pod Zamkiem Książ: BDO dla gastronomii. Budowa i rozbiórki: kody grupy 17. Gabinety: stomatolog, weterynarz, salon kosmetyczny. Wysyłka: sklep internetowy.
Wpis, opłaty i sprawozdania dla całego województwa obsługuje Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego we Wrocławiu. Kontrole w Wałbrzychu i czterech sąsiednich powiatach prowadzi ta sama Delegatura WIOŚ w Wałbrzychu.
Przemysł strefowy w Świdnicy, Żarowie i Świebodzicach plus zagłębie granitowe w Strzegomiu – te same kody grup 12 i 15, a dodatkowo 01 04 13 z cięcia skał. Zobacz BDO Świdnica.
Podstrefa WSSE w Dzierżoniowie, elektronika i tworzywa – profil odpadów zbliżony do wałbrzyskiego. Zobacz BDO Dzierżoniów.
Uzdrowiska, sanatoria i gastronomia to inne strumienie niż przemysł – dochodzą odpady medyczne grupy 18 01. Zobacz BDO Kłodzko.
Przegląd powiatów województwa z profilem firm i kodami: BDO na Dolnym Śląsku. Wrocław: usługi BDO Wrocław. Lista lokalizacji: usługi BDO.
Sześć pytań, które najczęściej wracają w rozmowach z przedsiębiorcami z Wałbrzycha i gmin powiatu.
Prowadzisz firmę w Wałbrzychu albo w jednej z ośmiu gmin powiatu wałbrzyskiego? Napisz, jakie odpady powstają w Twoim zakładzie – odpowiem, czy podlegasz wpisowi, która ewidencja Cię dotyczy i ile to kosztuje. Pierwsza konsultacja jest bezpłatna.
Ekohoryzont (Wrocław, ul. Strońska 12) prowadzi obsługę BDO dla firm z Wałbrzycha – miasta na prawach powiatu – oraz z powiatu wałbrzyskiego: Boguszów-Gorce, Jedlina-Zdrój, Szczawno-Zdrój, Głuszyca, Mieroszów, Czarny Bór, Stare Bogaczowice, Walim. Zakres: wpis do rejestru BDO (400 zł netto), ewidencja odpadów KPO i KEO (od 250 zł netto miesięcznie), roczne sprawozdanie do 15 marca (od 400 zł netto). Organ rejestrowy: Marszałek Województwa Dolnośląskiego, Urząd Marszałkowski we Wrocławiu. Kontrole: WIOŚ Wrocław, Delegatura w Wałbrzychu, ul. Mickiewicza 16. Obsługa zdalna. Tel. 607 905 550.